«Γυρίστε πίσω το αεροπλάνο!» - Το μυστήριο πάνω από τη Λιθουανία και το ερώτημα του 1 εκατ. ευρώ

Το βράδυ της 3ης Νοεμβρίου 2026 ξεκίνησε ως μια συνηθισμένη αεροπορική σύνδεση μεταξύ Βελιγραδίου και Μόσχας.
Η πτήση JU134 της Air Serbia απογειώθηκε κανονικά από το αεροδρόμιο «Nikola Tesla» κι ακολούθησε τη συνηθισμένη διαδρομή προς τη ρωσική πρωτεύουσα. 
Κανείς από τους επιβάτες δεν μπορούσε να φανταστεί ότι λίγες ώρες αργότερα το αεροσκάφος θα βρισκόταν στο επίκεντρο μιας από τις μεγαλύτερες πολιτικές αντιπαραθέσεις που έχουν ξεσπάσει τους τελευταίους μήνες στη Σερβία.
Όταν το αεροπλάνο βρισκόταν ήδη πάνω από τη νότια Λιθουανία, λίγα λεπτά πριν εισέλθει στον ρωσικό εναέριο χώρο, οι πιλότοι έλαβαν εντολή να εγκαταλείψουν την πορεία τους και να επιστρέψουν άμεσα στο Βελιγράδι.
Η απόφαση προκάλεσε αμηχανία στους επιβάτες, απορίες στους παρατηρητές και τελικά μια πολιτική έκρηξη που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.

Οι τρεις επιβάτες που βρέθηκαν στο επίκεντρο

Η υπόθεση δε θα είχε πάρει τέτοιες διαστάσεις εάν επρόκειτο για μια συνηθισμένη πτήση.
Στο αεροσκάφος επέβαιναν τρεις από τις πιο γνωστές προσωπικότητες της σερβικής πολιτικής κι οικονομικής ζωής, οι οποίες εδώ και χρόνια συνδέονται με τις σχέσεις Βελιγραδίου - Μόσχας.
Ο Aleksandar Vulin, πρώην υπουργός Άμυνας, πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών «BIA» και μία από τις πιο χαρακτηριστικές φιλορωσικές φωνές του σερβικού πολιτικού συστήματος.
Ο Dušan Bajatović, επί χρόνια επικεφαλής της «Srbijagas» και βασικός συνομιλητής της «Gazprom» στις ενεργειακές σχέσεις Σερβίας και Ρωσίας.
Κι ο Nenad Popović, επιχειρηματίας και πρώην υπουργός, με έντονη επαγγελματική δραστηριότητα στη Ρωσία, όπου έχει σπουδάσει, διδάξει κι αναπτύξει επιχειρηματικά συμφέροντα.
Στη σερβική δημόσια συζήτηση οι τρεις αυτοί άνδρες περιγράφονται συχνά ως από τα πιο χαρακτηριστικά πρόσωπα του φιλορωσικού ρεύματος μέσα στον κρατικό μηχανισμό.
Γι' αυτό και η παρουσία τους στην ίδια πτήση προς τη Μόσχα δεν πέρασε απαρατήρητη.

Aleksandar Vulin

Ποιος πάτησε το «κουμπί» της επιστροφής;

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν σε σερβικά μέσα ενημέρωσης, την εντολή για την επιστροφή του αεροσκάφους φέρεται να έδωσε ο Milan Kuč, διευθυντής εταιρικής ασφάλειας του αεροδρομίου «Nikola Tesla».
Οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζοντας υλικό από κάμερες ασφαλείας διαπιστώθηκε πως ο Aleksandar Vulin κι οι αποσκευές του δεν είχαν περάσει από τον προβλεπόμενο προ της επιβίβασης έλεγχο ασφαλείας. 
Ο Kuč δεν έχει σχολιάσει δημόσια την υπόθεση.
Ωστόσο, η πληροφορία αυτή άνοιξε αμέσως ένα νέο κεφάλαιο συζήτησης.
Γιατί αν πράγματι συνέβη κάτι τέτοιο, τότε το πραγματικό ζήτημα δεν είναι ο Vulin. Το πραγματικό ζήτημα είναι το πώς ένα άτομο θα μπορούσε να φτάσει μέχρι το αεροσκάφος, να επιβιβαστεί, να απογειωθεί και να πετάξει επί ώρες χωρίς να έχει ολοκληρωθεί μία τόσο βασική διαδικασία ασφαλείας.


Dušan Bajatović

Το ερώτημα που κανείς δεν απαντά

Όσο περισσότερο συζητείται η υπόθεση, τόσο περισσότερο αναδεικνύεται ένα ερώτημα.
Αν η παραβίαση των διαδικασιών ήταν τόσο σοβαρή ώστε να απαιτηθεί η επιστροφή ενός αεροσκάφους που βρισκόταν σχεδόν στα σύνορα του ρωσικού εναέριου χώρου, τότε γιατί δεν εντοπίστηκε νωρίτερα; Πώς είναι δυνατόν να χρειάστηκε να εξεταστούν οι κάμερες ασφαλείας ενώ το αεροπλάνο βρισκόταν ήδη εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από το Βελιγράδι;
Και ποιος ακριβώς έδωσε την τελική εντολή ότι η επιστροφή ήταν η μοναδική λύση;
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει σαφής δημόσια απάντηση. Αυτός, ακριβώς, είναι ο λόγος που το περιστατικό εξακολουθεί να προκαλεί τόσες αντιδράσεις.


Nenad Popović

Η αντίδραση του Vulin

Ο Aleksandar Vulin δεν άργησε να απαντήσει.
Ο πρώην υπουργός επιβεβαίωσε ότι βρισκόταν στην πτήση, αλλά απέρριψε κατηγορηματικά όλες τις αναφορές περί παραβίασης των διαδικασιών ασφαλείας.
Όπως δήλωσε, κοιμόταν κατά τη διάρκεια της πτήσης κι έμαθε τι είχε συμβεί μόνο όταν το αεροπλάνο είχε ήδη αλλάξει πορεία.
Παράλληλα χαρακτήρισε ψευδείς τις πληροφορίες περί ελλιπούς ελέγχου. 
Σε έντονο ύφος σχολίασε και τα δημοσιεύματα που εμφάνιζαν ορισμένα πρόσωπα της προηγούμενης εξουσίας έτοιμα να εγκαταλείψουν τη χώρα με μεγάλα χρηματικά ποσά. 
Κατά τον ίδιο, μετά τους νέους ελέγχους δεν βρέθηκε τίποτα παράνομο ούτε στις αποσκευές του ούτε στην κατοχή του.
Για τον Vulin, η υπόθεση είναι καθαρά πολιτική.


Η διάσταση του φυσικού αερίου

Υπάρχει όμως ένα ακόμη στοιχείο που κάνει την ιστορία πιο ενδιαφέρουσα.
Ο Dušan Bajatović αποκάλυψε ότι ο δικός του λόγος ταξιδιού στη Μόσχα συνδεόταν άμεσα με τα ζητήματα φυσικού αερίου και πληρωμών.
Σύμφωνα με τον ίδιο, προβλήματα στους μηχανισμούς πληρωμών κι ειδικότερα ζητήματα που σχετίζονται με την «Alta Bank» είχαν δημιουργήσει την ανάγκη επαφών με τη ρωσική πλευρά. 
Η αποκάλυψη αυτή έδωσε νέα διάσταση στην υπόθεση.
Δεν επρόκειτο μόνο για μια πτήση που μετέφερε γνωστούς πολιτικούς.
Ήταν μια πτήση που πραγματοποιούνταν σε μια περίοδο κατά την οποία η Σερβία συζητά το μέλλον των ενεργειακών της σχέσεων με τη Ρωσία. 
Το ισχύον ευνοϊκό συμβόλαιο προμήθειας φυσικού αερίου λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 κι οι διαπραγματεύσεις για το τι θα ακολουθήσει θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για το Βελιγράδι.

Η παρέμβαση Vučić και το «ένα εκατομμύριο ευρώ»

Το θέμα πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν παρενέβη δημόσια ο πρώην πρόεδρος της Σερβίας Aleksandar Vučić
. Μιλώντας πλέον ως ηγέτης της κοινοβουλευτικής αντιπολίτευσης, υποστήριξε ότι η απόφαση επιστροφής του αεροσκάφους προκάλεσε ζημιά τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου ευρώ. 
Κατά τον ίδιο, δεν επλήγη μόνο η οικονομική πλευρά της «Air Serbia» αλλά και το κύρος της εταιρείας.
Ο Vučić επιτέθηκε επίσης σε όσους συνέδεσαν το περιστατικό με υποτιθέμενη απόπειρα φυγής φιλορωσικών στελεχών προς τη Μόσχα.
Υποστήριξε ότι κάποιοι συμπεριφέρθηκαν σαν εισαγγελείς χωρίς να διαθέτουν στοιχεία και διερωτήθηκε ποιος θα αναλάβει την ευθύνη για την οικονομική και πολιτική ζημιά που προκλήθηκε.
Παράλληλα συνέδεσε το περιστατικό με τη λεγόμενη «Φοιτητική Λίστα», την πολιτική δύναμη που αντιπολιτεύεται το προηγούμενο σύστημα εξουσίας στη Σερβία και κέρδισε εμφατικά τις σερβικές βουλευτικές εκλογές τον περασμένο Οκτώβρη.

«Μην αγγίζετε την Air Serbia»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχαν κι οι αναφορές του Vučić στην «Air Serbia». 
Ο πρώην πρόεδρος υπενθύμισε ότι η αεροπορική εταιρεία αναπτύχθηκε κατά τη δική του περίοδο διακυβέρνησης κι ότι επί των ημερών του άνοιξαν γραμμές προς τη Νέα Υόρκη, το Πεκίνο κι άλλους μεγάλους προορισμούς. 
«Μην καταστρέφετε κάτι που λειτουργούσε», ήταν ουσιαστικά το μήνυμά του προς τους πολιτικούς αντιπάλους του.
Η παρέμβαση αυτή έδειξε ότι η υπόθεση είχε πλέον ξεπεράσει κατά πολύ τα όρια ενός «τεχνικού συμβάντος ασφαλείας».
Είχε μετατραπεί σε πολιτική σύγκρουση γύρω από το ποιος ελέγχει το κράτος, τους θεσμούς και τους μηχανισμούς ασφαλείας της χώρας.

Αποτυχία ασφαλείας ή ξεκαθάρισμα λογαριασμών;

Στο τέλος της ημέρας παραμένουν δύο εντελώς διαφορετικές αφηγήσεις. 
Η πρώτη λέει ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες εντόπισαν ένα σοβαρό κενό ασφαλείας κι έπραξαν αυτό που όφειλαν να πράξουν, ακόμη κι αν το αεροσκάφος είχε ήδη φτάσει πάνω από τη Λιθουανία.
Η δεύτερη υποστηρίζει ότι το περιστατικό χρησιμοποιήθηκε ως εργαλείο πολιτικής πίεσης εναντίον προσώπων τα οποία εξακολουθούν να συμβολίζουν τις στενές σχέσεις της Σερβίας με τη Ρωσία.
Καμία από τις δύο εκδοχές δεν έχει επιβεβαιωθεί οριστικά.
Αυτό που γνωρίζουμε με βεβαιότητα είναι ότι το αεροσκάφος επέστρεψε στο Βελιγράδι, υποβλήθηκε σε νέους ελέγχους κι εν συνεχεία, τη νύχτα της 4ης Νοεμβρίου, αναχώρησε εκ νέου για τη Μόσχα.
Όλα τα υπόλοιπα παραμένουν αντικείμενο πολιτικής διαμάχης· γι' αυτό η υπόθεση εξακολουθεί να συζητείται τόσο έντονα στη Σερβία μέχρι και σήμερα.
Όχι επειδή ένα αεροπλάνο έκανε αναστροφή πάνω από τη Λιθουανία, αλλά επειδή η συγκεκριμένη πτήση αποκάλυψε πόσο βαθιά παραμένει η σύγκρουση για το γεωπολιτικό προσανατολισμό της χώρας, για τις σχέσεις της με τη Ρωσία και για το ποιος κρατά σήμερα πραγματικά το «χειριστήριο» στο Βελιγράδι…

www.bankingnews.gr